Oświadczenie Koalicji w sprawie wyborów Sędziów TK
15 listopada 2010. Koalicja organizacji pozarządowych działających w ramach Obywatelskiego Monitoringu Wyborów Sędziów Trybunału Konstytucyjnego wyraża zdecydowany sprzeciw wobec przyjętego kalendarza wyłaniania kandydatów i wyboru sędziów Trybunału.
1. Mimo naszych wielokrotnych apeli do kierownictwa Sejmu kandydaci zostali ogłoszeni 2 listopada 2010 r., czyli w tzw. „ostatniej chwili”. To zaś w oczywisty sposób ogranicza możliwości udziału czynnika obywatelskiego w procesie wyłaniania członków jednej z najważniejszych instytucji w państwie.
2. Tak, jak w przypadku poprzednich wyborów, także tym razem Koalicja zwróciła się do Marszałka Sejmu z apelem o zorganizowanie wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego w taki sposób, żeby zagwarantować realny udział społeczeństwa obywatelskiego w tym procesie. Trudno mówić o takim udziale skoro kandydaci zostali ogłoszeni 2 listopada, natomiast 8 listopada została podana do publicznej wiadomości informacja, że 18 listopada odbędzie się posiedzenie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, a głosowanie jest zaplanowane na posiedzenie Sejmu w dniach 23-25 listopada. W naszym przekonaniu taki kalendarz działań parlamentarnych nie odpowiada najwyższej randze dokonywanego aktu wyboru.
3. Przyjęty kalendarz działań nie tylko nie sprzyja udziałowi społeczeństwa obywatelskiego, ale także ogranicza możliwości posłów. Jeśli kandydaci są ogłaszani 2 listopada, a posiedzenie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, która ma opiniować kandydatów jest wyznaczone na 18 listopada 2010 r. to posłowie, którzy chcieliby zapoznać się z informacjami na temat kandydatów, np. poprzez odwołanie się do opinii środowisk zawodowych mają na to nieco ponad dwa tygodnie. Niezrozumiała jest dla nas opieszałość w ogłaszaniu kandydatów i pośpiech w wyznaczeniu kolejnych terminów.
4. Praktyka minionych lat dowiodła także, że informacje zgromadzone w ramach Obywatelskiego Monitoringu Kandydatów na Sędziów Trybunału Konstytucyjnego okazywały się użyteczne dla posłów uczestniczących w posiedzeniu Komisji Sejmowej. Tym razem koalicja organizacji pozarządowych została pozbawiona możliwości merytorycznego włączenia się w proces podejmowania decyzji w Parlamencie
5. Koalicja stwierdza, że kandydaci na sędziów Trybunału Konstytucyjnego zostali ponownie wytypowani wyłącznie przez kluby poselskie. Koalicja stoi na stanowisku, że dobrą praktyką powinno być wykorzystanie przez Prezydium Sejmu jego prawa do wskazywania kandydatów na sędziów Trybunału. Koalicja stwierdza, że Prezydium Sejmu – pomimo aktywności i gotowości do współpracy różnych środowisk prawniczych, które zaproponowały kandydatów na sędziów – po raz kolejny nie skorzystało z przysługujących mu uprawnień.
Warszawa, 15 listopada 2010 r.
Helsińska Fundacja Praw Człowieka
INPRIS - Instytut Prawa i Społeczeństwa
Międzynarodowa Komisja Prawników