INPRIS to think tank prawniczy.

Rekomendacje INPRIS w sprawie wyboru sędziów TK dla Sejmu RP

1 lipca 2024. W odpowiedzi na zaproszenie Marszałka Sejmu RP Szymona Hołowni przygotowaliśmy rekomendacje w sprawie wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego bazując na naszych dotychczasowych monitoringach oraz badaniach

Zastrzec jednak na wstępie trzeba, że istnieją bardzo poważne wątpliwości czy obecnie funkcjonujący organa jest Trybunałem Konstytucyjnym, o którym mowa w Konstytucji RP i w związku z tym czy w ogóle jest możliwe dokonywania wyboru sędziów do takiego organu. Kwestia ta powinna zostać przesądzona jednoznacznie przez Sejm RP, zanim rozpocznie procedurę wyborczą.

W odpowiedzi na pismo Marszałka Sejmu RP z dnia 5 czerwca 2024 r. przedstawiliśmy rekomendacje bazujące zarówno na doświadczeniach i projektach monitoringowych realizowanych przez INPRIS, jak i na wcześniejszym zaangażowaniu w podobne projekty ekspertów INPRIS w ramach Fundacji im. Stefana Batorego i Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. W naszej opinii ograniczyliśmy się do tych postulatów, które nie wymagają zmian ustawowych i są możliwe do wprowadzenia mocą decyzji organów Sejmu RP.

1) W pierwszej kolejności rozpocząć należy od kwestii przejrzystości i jawności. Chodzi o to, by obywatele mieli możliwość dowiedzieć się, na jakich zasadach odbywają się procedury nominacyjne, jakie obowiązują kryteria, kto się zgłosił lub został zgłoszony, jakie prezentuje doświadczenie i kompetencje oraz czym się kierowano przy wyborze konkretnych osób. Warto jednak zaznaczyć, że sama jawność poszczególnych procedur nie jest wystarczająca, bo praktyka ich przeprowadzania może utrudniać transparentność, a same przepisy zawierają niekiedy bardzo ogólne normy, które dopiero powinny być ukonkretnione w procedurze wyborczej. Częste wątpliwości budziło np. rozumienie wymogów „wyróżniania się wiedzą prawniczą” czy „nieskazitelności charakteru” tzn. jakie dane i okoliczności pozwalają ocenić te kryteria i kto tego powinien dokonywać. Dlatego postulujemy opracowanie i upublicznienie przejrzystych materiałów służących poinformowaniu obywateli o procedurze i warunkach nominacji sędziów TK najlepiej w formie infografik. Są już w tej mierze dobre doświadczenia

2) W procedurze wyborczej prowadzonej przez organy Sejmu RP należy zwrócić szczególną uwagę na możliwości precyzyjnej weryfikacji i oceny spełniania przez kandydatów do Trybunału ustawowych warunków formalnych i merytorycznych. W naszej ocenie nie wystarczy tu informacja biograficzna przedstawiana tak jak do tej pory przez zgłaszające podmioty. Uważamy, że podstawę przyjęcia zgłoszenia kandydata powinien być wypełniony szczegółowy kwestionariusz, w którym ustawowe kryteria formalne i merytoryczne dla wyboru sędziów TK przełożone zostaną na szczegółowe pytania i opisy oraz na obowiązek dostarczenia określonych dokumentów, wykazania się konkretnymi, wskazanymi osiągnięciami zawodowymi. Pozwoli to na uzyskanie szczególnej i weryfikowalnej wiedzy oraz na wiarygodnie porównanie kandydatów i kandydatek. Próby stworzenia takiego kwestionariusza były podejmowane w realizowanych przez nas monitoringach wyboru sędziów TK. Były one bardzo pomocne i pozwalały niekiedy na stwierdzenie istotnych braków w opisach sylwetek kandydatów przedstawianych przez posłów.

3) Organy sejmowe prowadzące procedurę wyboru nie powinny ograniczać się do przedstawienia informacji przekazanych przy zgłaszaniu kandydatów. Powinny też same zbierać dodatkowe dane i opinie służące do wiarygodnej oceny, czy i w jakim stopniu kandydat spełnia kryteria wyboru na określone stanowisko.

<< Pierwsza < Poprzednia 1 2 3 Następna > Ostatnia >>